Echte meeldauw

Echte meeldauw ('wit') komt in veel gewassen voor. De symptomen van echte meeldauw zijn gemakkelijk herkenbaar: wit schimmelpluis op de bovenkant van het blad. Bij zware aantasting komen ook meeldauwkolonies voor op de onderkant van bladeren en op de stengels. Alleen bij paprika is het andersom, daar zijn aan de bovenkant van het blad alleen gele vlekken zichtbaar en zit het witte schimmelpluis aan de onderkant van het blad.

Oorzaak Meeldauw

Echte meeldauw wordt veroorzaakt door verschillende schimmels die specifiek zijn voor een gewas of een groep gewassen. Deze schimmels behoren tot de Ascomyceten, orde Erysiphales, genoemd naar de geslachtelijke ascosporen. De ascosporen worden gevormd om een lange tijd van ongunstige omstandigheden te overleven. In de glastuinbouw speelt de vorming van ascosporen geen rol en hebben we alleen te maken met ongeslachtelijke sporen.

Alle kennis en adviezen over maatregelen tegen echte meeldauw in de glastuinbouw zijn gericht op de korte levenscyclus met ongeslachtelijke sporen.

Levenscyclus

De levenscyclus van echte meeldauwschimmels in de glastuinbouw is simpel. De infectie start met een spore (conidium). Het spore kiemt op het blad. Er volgt een hyfe en doormiddel van haustoria wordt voeding uit het blad gezogen. Deze schimmeldraad (hyfe) groeit door en vormt een witte schimmelmat. Vervolgens worden conidia gevormd. Deze worden via de lucht verspreid naar andere planten. Hierdoor kan de cyclus weer opnieuw starten. De schimmelsporen bevatten zelf voldoende water en voedsel om altijd te kunnen kiemen bij aankomst op een blad.

Kenmerken 

Na kieming groeit de kiembuis over het blad en vormt hechtorgaantjes, de zogenaamde appressoria. Vanuit de appressoria groeit de kiembuis verder door de celwand heen de plant in en vormt daar voedingsorganen, de haustoria. Op die manier kan de schimmel voedsel opnemen uit de planten. Echte meeldauwschimmels kunnen alleen groeien op levende planten. Op de schimmeldraden die buiten op het bladoppervlak groeien worden sporendragers met daarin nieuwe sporen gevormd. Dit is het kenmerkende witte schimmelpluis. Als de sporen volwassen zijn, worden ze losgelaten en verspreiden ze zich via de lucht of via kleding. In het algemeen zien we de eerste en zwaarste aantasting bij tochtplekken, bij de deuren en aan het begin van een pad. In sommige gewassen zoals komkommer kan de aantasting zeer snel verlopen. De sporen kunnen binnen een paar uur kiemen en binnen een week zijn de nieuwe sporen volwassen. De vruchten worden niet aangetast, maar bij een zware aantasting kan in vruchtgroenten wel kwaliteitsverlies optreden. Ook neemt de productie af.

Teelt- en hygiënemaatregelen

Er zijn een aantal teelt- en hygiënemaatregelen mogelijk tegen echte meeldauw. Zo zijn er verschillen in meeldauwgevoeligheid tussen rassen, zowel in vruchtgroenten als in de bloemisterij. Hier kan bij de raskeuze rekening mee gehouden worden. In komkommer blijkt de aantasting sneller toe te nemen in een gewas met belichting. Bij gebruik van belichting is het dus extra belangrijk om een minder gevoelig ras te kiezen.

Kiemen

De sporen kiemen vooral goed bij hoge RV maar bij lage of wisselende RV worden er meer sporen gevormd en losgelaten, dus in totaal maakt de RV voor de aantasting weinig uit. Echte meeldauw schimmels kunnen alleen overleven op levend plantmateriaal. Op gewasresten kunnen de schimmels maar een paar dagen overleven. Beginnen met een schone kas of de kas een week leeg laten liggen kan dus de eerste aantasting uitstellen. Tussenplanten in een bestaand, aangetast gewas is geen goed idee omdat de ziekte zich dan meteen op de jonge planten kan vestigen.

Voorkomen van verspreiding 

Het is belangrijk om goed te scouten om de eerste aantasting te kunnen vinden, vooral in gewassen waarin de epidemie zeer snel verloopt. Om de verspreiding tegen te gaan kan het beste aan de lijzijde (van de wind af) gelucht worden. Ook helpt het om, als het kan, werkzaamheden het laatst uit te voeren in een hoek waar veel aantasting zit. De meeldauwschimmels zijn vrij specifiek voor een bepaald gewas. Daarom is het vooral belangrijk om alert te zijn op aantasting in buurkassen als daarin hetzelfde of een verwant gewas wordt geteeld.

Benamingen van echte meeldauwschimmels in verschillende gewassen

...want wat groen is moet groen blijven...